Поларните светлини на Марс откриваат минијатурен „магнетен мотор“

Научниците открија дека некои од поларните светлини на Марс се создаваат преку процес сличен на оној што ги поттикнува аурорите на Земјата. Станува збор за минијатурна верзија на таканаречениот Данџиев циклус, кој ја движи циркулацијата на плазмата во Земјината магнетосфера.

Истражувањето, објавено во списанието Nature Communications, се темели на податоци од мисијата MAVEN на НАСА. Анализата покажала дека повторното поврзување на магнетните линии и движењето на наелектризираната плазма над локалните магнетни области на Марс ги забрзуваат електроните кон атмосферата. Кога тие се судираат со атмосферските честички, се создаваат аурори.

За разлика од Земјата, Марс нема глобално магнетно поле создадено од активно јадро. Наместо тоа, неговата кора содржи повеќе силно магнетизирани области — остатоци од времето кога планетата имала глобално магнетно поле. Тие области создаваат мали, локални магнетосфери над кои се појавуваат ограничени аурори.

Научниците ги комбинирале мерењата од магнетометарот, инструментот за анализа на електроните од сончевиот ветер и апаратот STATIC, кој ги следи јоните и тековите на плазмата во јоносферата. Така успеале да ја поврзат магнетната конфигурација со струите и движењето на честичките.

Откритието покажува дека Данџиевиот циклус може да функционира и на многу помали размери од оние на Земјата. Тоа им помага на истражувачите подобро да разберат како сончевиот ветер влијае врз Марс и како планетата постепено ја изгубила атмосферата.

Податоците остануваат значајни и по завршувањето на мисијата MAVEN. Контактот со леталото бил изгубен во декември 2025 година, а НАСА во јуни 2026 година објавила дека мисијата не може да биде обновена. Сепак, собраните мерења продолжуваат да се користат за планирање идни роботски и екипажни мисии кон Марс.