Пријавените намерни изложувања на супстанции во училиштата во САД се зголемиле за 77,5 проценти од 2000 до 2024 година, покажува ново истражување. Најголем раст е забележан кај децата од основно и од средно образование, додека средношколците и понатаму имаат најголем ризик од сериозни медицински последици.
Истражувачите од Центарот за истражување и политика на повреди при Nationwide Children’s Hospital и од Централниот токсиколошки центар во Охајо ги анализирале повиците до американските токсиколошки центри. Резултатите се објавени во American Journal of Emergency Medicine.
Кај децата на основношколска возраст, стапката на пријавени случаи пораснала за 287 проценти, од 3,1 на 11,9 случаи на 100.000 деца. Кај учениците од 11 до 13 години растот изнесувал 112 проценти, од 10 на 21,3 случаи на 100.000 деца. Кај средношколците, пак, стапката се намалила за четири проценти.
Околу 2015 година, стапката кај учениците од 11 до 13 години ја надминала онаа кај средношколците. Сепак, највозрасната група продолжила да има најтешки исходи. Средношколците учествувале со 46 проценти во сите анализирани изложувања и имале најголем број хоспитализации и сериозни медицински последици.
Најчесто пријавените супстанции се разликувале според возраста. Кај децата од 6 до 10 години предничеле козметичките и производите за лична нега, материјалите за ликовна и канцелариска употреба и растенијата, со по 15 проценти. Кај учениците од 11 до 13 години најчести биле козметичките производи, материјалите за ликовна и канцелариска употреба, разни предмети и играчки, како и аналгетиците.
Кај средношколците најголем удел имале аналгетиците, со 15 проценти, потоа стимулансите и уличните дроги со 12 проценти, седативите, хипнотиците и антипсихотиците со 10 проценти, како и препаратите против кашлица и настинка со девет проценти.
Поголемиот дел од случаите, односно 62 проценти, биле класификувани како намерна неправилна употреба. Злоупотребата сочинувала 24 проценти, а сомнението за самоповредување или суицидна намера 14 проценти. Во анализата, намерната неправилна употреба означува користење на супстанцијата на несоодветен начин без цел да се постигне опојно или друго психоактивно дејство, додека злоупотребата се однесува на рекреативна употреба со таква цел.
Случаите поврзани со злоупотреба биле повеќе од четири и пол пати поверојатно да доведат до сериозен медицински исход во споредба со другите намерни изложувања. Изложувањата поврзани со сомнително самоповредување или суицидна намера носеле повеќе од двојно поголема веројатност за сериозен исход. Фармацевтските препарати, независно од возраста, биле поврзани со приближно десетпати поголем ризик од сериозен исход и со околу 14 пати поголема веројатност за прием во болничка единица.
Авторите нагласуваат дека превенцијата треба да започне порано и да биде приспособена на возраста. Мерките треба да опфатат безбедно чување на лековите и другите потенцијално опасни производи и дома и во училиштата, како и рано препознавање на проблемите со употребата на супстанции и менталното здравје. За поефикасен одговор е потребна координација меѓу училиштата, здравствените работници, токсиколошките центри и службите за јавно здравје.
Податоците потекнуваат од Националниот систем за токсиколошки податоци на САД, кој го одржува организацијата America’s Poison Centers.
