Колку далеку може да отиде топлотниот бран во затоплена клима? Анализа на забележани настани и климатски проекции сугерира дека во многу региони идните бранови може да траат подолго, да опфатат поголема област, да бидат потешки и да соберат повеќе топлина од најекстремните набљудувани примери. Тоа е споредба на моделски сценарија со минати настани, а не најава за точни датуми или локални последици. (c1, c7)
Истражувачите анализирале 22 копнени топлотни бранови забележани од 2010 до 2023 година, а девет од нив ги разгледале подетално. Ги споредиле со проекции за периодот од 2020 до 2100 година, добиени со климатски модели и различни сценарија за емисиите. За топлотен бран се сметале најмалку три последователни дена во кои регионалната средна дневна максимална температура ја надминувала границата за тој календарски ден. (c1, c2, c3)
Што значи „потежок“ бран?
Тимот следел четири својства: траење, акумулирана топлина, тежина и просторна големина. Акумулираната топлина е збирот на температурните отстапувања над прагот во текот на настанот. Тежината ја изразува температурата во однос на регионалната климатологија; на пример, вредност 2 значи дека отстапувањето е двојно поголемо од растојанието меѓу климатологијата и прагот за топлотен бран. Праговите се пресметани според фиксна климатска основа од 1961 до 1990 година. (c4, c5, c6, c9)
Проекциите покажуваат дека вакви посилни идни екстреми се можни низ различни сценарија, вклучително и сценарио со силно ублажување на емисиите. Дури и таму, моделираните топлотни бранови достигнуваат должина до неколку месеци. Ова помага да се разбере како моделите ја мерат идната топлина: не само преку температурата, туку и преку времетраењето, опфатот и насобраните отстапувања. (c7, c8)
Што не кажуваат проекциите?
Ова не е предвидување кога и каде точно ќе се случи конкретен бран. Анализата споредува регионални настани со два референтни збирa на податоци, кои во некои региони се разликуваат. Таа не ги пресметува здравствените, економските или еколошките последици. Дури и потежок проектиран настан не значи автоматски поголема општествена штета: последиците зависат и од адаптацијата и од периодот од годината. (c11)
Научна основа и ограничувања
Анализа на забележани топлотни бранови и климатски моделски проекции според емисиони сценарија и нивоа на глобално затоплување
Примерок: 22 забележани копнени топлотни бранови; девет анализирани подетално; ансамблите CanESM5 и ACCESS-ESM1.5 содржат 50 и 40 моделски извршувања.
- Ова се проекции од климатски модели според различни емисиони сценарија, а не предвидувања на точните датуми и локални последици од идни настани.
- Анализата споредува регионални топлотни бранови со два референтни збирa на податоци; авторите бележат разлики меѓу нив во некои региони.
- Студијата не ги пресметува конкретните идни здравствени, економски или еколошки последици. Влијанието може да зависи и од адаптацијата и од сезонскиот период.
