Енцелад ги сортира хемикалиите во своите ледени млазови

Енцелад, малата ледена месечина на Сатурн, можеби природно ги раздвојува и концентрира хемикалиите од својот скриен океан пред тие да бидат исфрлени во вселената. Овој процес може да објасни зошто честичките мраз што ги анализираше леталото „Касини“ имаат многу поразличен состав од очекуваниот.

Под ледената кора на Енцелад се наоѓа глобален океан. Во близина на јужниот пол, пукнатини познати како „тигрови пруги“ исфрлаат водена пареа и ледени честички, создавајќи природен прозорец кон подземната вода без потреба од дупчење низ километри мраз.

Меѓународен тим предводен од истражувачи од Институтот за наука во Токио и Слободниот универзитет во Берлин повторно ги разгледал податоците од анализаторот за космичка прашина на „Касини“. Од 961 спектар на честички богати со соли, некои содржеле особено многу натриум хлорид, додека други биле побогати со карбонати, фосфати или калиум хлорид.

Особено необично било што хлоридите и карбонатите ретко се појавувале заедно во истите честички. Ако сите зрна биле директни и рамномерни примероци од истиот океан, нивниот состав би требало да биде многу посличен.

За да го објаснат ова, научниците создале лабораториски капки со соли што се очекува да постојат во океанот на Енцелад. Кога капките со големина од околу 200 микрометри замрзнувале бавно, при брзина од приближно 10 келвини во минута или помалку, солите се раздвојувале во различни области. При брзо замрзнување, состојките останувале многу порамномерно измешани.

Според предложениот модел, поголемите капки прво бавно се движат низ сложени пукнатини во внатрешноста на ледената кора. Додека постепено замрзнуваат, нивните соли се распоредуваат во одделни региони. Поблиску до површината, гасот се движи побрзо, а замрзнатите капки се удираат во тесните канали и се кршат на помали парчиња. Секое парче може да потекнува од различен, со сол збогатен дел од првобитната капка.

Овој механизам значи дека Енцелад можеби не само што исфрла материјал од океанот, туку и природно го подготвува за анализа. Некои органски соединенија и соли можат да се концентрираат во одделни ледени зрна, што би им овозможило на идните мисии полесно да ги откријат иако во океанот се присутни во многу мали количества.

Бавното замрзнување може да создаде и мали заробени џебови со течна саламура меѓу растечките ледени кристали. Во нив солите и органските соединенија би можеле значително да се концентрираат, што е важно за проучувањето на предбиотичката хемија — процесите што можеби претходеле на појавата на животот.

Бидејќи дел од исфрлениот материјал повторно паѓа на површината на месечината, ваквото замрзнување, раздвојување и рециклирање би можело да се повторува. Новите резултати затоа не го објаснуваат само необичниот состав на честичките регистрирани од „Касини“, туку нудат и важна насока за идното пребарување на услови погодни за живот на Енцелад.