Квантниот свет трајно го памети својот почеток

Квантните системи можат да изгледаат целосно хаотично, но сепак задржуваат трага од својата почетна состојба. Истражувачи од Универзитетот во Тампере, Универзитетот „Харвард“ и Техничкиот универзитет во Дрезден овој феномен го нарекоа „квантен белег“.

Тимот го проучувал моделот на топче што се одбива во маса со заоблени ѕидови, позната како „стадион“. Во класичната физика, траекторијата на топчето со текот на времето станува хаотична и рамномерно го исполнува просторот, па почетната точка повеќе не може да се препознае.

Квантниот објект, сепак, се однесува како бранов пакет што се шири низ системот. Иако неговата моментална распределба брзо изгледа случајна, долгорочните мерења откриваат постојана наклонетост кон почетната состојба: веројатноста да се врати во неа е најмалку двапати поголема отколку во споредливи други состојби.

Резултатите, објавени во списанието Physical Review X, го прошируваат познатиот феномен на „квантни лузни“. Тој феномен, кој во 1984 година го опишал физичарот Ерик Хелер, се сметаше за ретка појава поврзана со повторливи патеки. Новото истражување сугерира дека лузните се само посебен случај од пошироко и универзално квантно паметење.

Откритието може да помогне во разбирањето на начинот на кој квантните системи достигнуваат рамнотежа и како од квантните правила се појавува класичниот свет. Ефектот би можел да биде важен и за квантните симулатори и за идната наноелектроника, каде што димензиите на системите се доволно мали за ваквото „паметење“ да влијае врз нивното однесување.