Нов „баркод“ ги открива сенесцентните „зомби-клетки“

Истражувачи од Масачусетскиот институт за технологија (МИТ) развија неинвазивен метод за откривање сенесцентни клетки — клетки што престанале да се делат, но не умираат. Нивното натрупување се поврзува со стареењето, воспаленијата, дегенерацијата на ткивата и некои хронични заболувања.

Методот комбинира Раманова микроскопија со податоци за активноста на гените на ниво на поединечни клетки. Рамановата микроскопија ја открива биохемиската структура на клетките со помош на светлина, без да ги оштети, додека просторната анализа на РНК покажува каде и како се активираат гените во ткивото.

Со споредување на кожа и белодробно ткиво од млади, двомесечни глувци, и стари, 26-месечни глувци, научниците идентификувале комбинации од Раманови сигнали и генетски обрасци карактеристични за сенесцентните клетки. Тие комбинации функционираат како биолошки „баркод“ што може побрзо и попрецизно да ги разликува овие клетки од здравите.

Во двата вида ткиво, стареењето било проследено со зголемена синтеза и натрупување липиди. Во кожата биле забележани промени во патиштата поврзани со контракција на мускулите и обновување на колагенот, додека во белите дробови била зголемена активноста на гените поврзани со имунолошки реакции и воспаление.

Сенесцентните клетки имаат и корисни улоги, особено во развојот на ембрионот и обновувањето на ткивата. Затоа, нивното препознавање е важно за да се избегне неселективно отстранување и подобро да се разбере кога придонесуваат за болест.

Во моментов, анализата на примерок од околу еден квадратен милиметар трае приближно 30 часа. Тимот работи на побрза верзија на системот, а следниот чекор е приспособување на методот за човечки ткива. Истражувањето е објавено во списанието Nature Aging.