Набљудувањата со вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ открија изненадувачки промени во двата прстена околу Харикло, мало тело што орбитира меѓу Сатурн и Уран. За само неколку години, внатрешниот прстен станал понепроѕирен, додека надворешниот пропушта повеќе светлина.
Харикло има дијаметар од околу 250 километри и се наоѓа речиси 17 пати подалеку од Сонцето отколку Земјата. Неговите два густи прстена беа откриени во 2013 година, со што се покажа дека вакви структури не се карактеристични само за џиновските планети.
Клучното набљудување било извршено на 18 октомври 2022 година, кога Харикло поминал пред далечна ѕвезда. Овој настан, познат како ѕвездена окултација, им овозможува на астрономите да ги проучуваат малите и оддалечени објекти преку краткотрајните падови на сјајот на ѕвездата.
Истражувачите ги споредиле податоците од „Џејмс Веб“ со мерења од слични окултации во изминатата деценија. Анализата покажала спротивни промени во двата прстена: внатрешниот сега блокира повеќе ѕвездена светлина, а надворешниот блокира помалку.
Прстените не можат директно да се фотографираат, бидејќи се премногу тесни и оддалечени. Во овој случај, далечната ѕвезда служи како природно позадинско осветлување, а промените во нејзиниот сјај откриваат детали за структурата и густината на прстените.
Невообичаено бавната релативна брзина на Харикло во однос на телескопот — околу 2,5 километри во секунда — овозможила особено прецизно просторно мерење. Набљудувањето воедно било прва ѕвездена окултација однапред испланирана и успешно изведена со „Џејмс Веб“.
Научниците сè уште не знаат што точно ги предизвикало промените. Можно е да станува збор за вистинска еволуција на прстените, за разлики поврзани со филтрите користени при различните набљудувања или за комбинација од двата ефекта.
Резултатите, објавени во списанието Science Advances, укажуваат дека прстенестите системи околу малите тела во Сончевиот систем можеби се многу подинамични отколку што се сметаше. Тоа отвора нови прашања за нивното настанување, развој и стабилност.
