Сложената јаглеродна хемија можеби започнува многу порано отколку што се сметаше — во студените и темни молекуларни облаци каде што се раѓаат ѕвездите и планетите. Ново истражување покажува дека фенален, молекула составена од јаглерод и водород, може да се формира и на температури блиски до апсолутната нула.
Хемичарот Александер Мебел од Florida International University и Ралф Кајзер од University of Hawaiʻi at Mānoa со компјутерски модели анализирале можен пат за создавање на феналенот (C13H10). Тие идентификувале низа реакции што можат да се одвиваат без значителна топлинска енергија, преку додавање на метилидин, циклизација и ароматизација.
Феналенот припаѓа на групата полициклични ароматични јаглеводороди, познати како PAH. Се смета дека овие соединенија содржат значителен дел од јаглеродот во меѓуѕвездениот простор, но нивното директно откривање е тешко. Феналенот неодамна бил детектиран во Taurus Molecular Cloud-1, регион со температура од околу -264 степени Целзиусови.
Резултатите нудат можно објаснување како вакви сложени молекули можат да се создаваат во средина каде што нема услови за вообичаените, топлински поттикнати реакции. Гравитацијата подоцна ги собира гасот и прашината во облаците, од кои се формираат ѕвезди, а материјалот околу младите ѕвезди може да се претвори во планети.
Дел од меѓуѕвездените молекули може да стане составен дел од новите планетарни системи. Полициклични ароматични јаглеводороди се пронајдени и во примероци од астероиди донесени на Земјата, а некои од нив можеби настанале во исклучително студени услови.
Научниците истражуваат и дали честичките космичка прашина можат да служат како микроскопски „хемиски фабрики“. На нивните површини едноставните молекули би можеле да се поврзуваат во посложени органски соединенија. Дел од тие соединенија, заробени во астероиди и други тела, подоцна би можеле да стигнат до младите планети преку судири.
Истражувањето не значи дека феналенот директно го создал животот. Сепак, откривањето на реакции што функционираат во студената темнина на вселената помага да се состави пошироката слика — од едноставни молекули, преку ѕвезди и планети, до органската хемија што може да создаде услови погодни за живот.
