Голема студија со магнетна резонца покажува дека различни невролошки и психијатриски нарушувања можат да остават различни знаци на забрзано стареење во мозокот. Најсилна поврзаност е забележана кај Алцхајмеровата болест и благото когнитивно нарушување.
Истражувачите користеле мерка наречена предиктивна разлика во возраста, или PAD. Таа ја споредува реалната возраст на човекот со возраста што се проценува врз основа на снимките на мозокот. Позитивна вредност значи дека мозокот изгледа постар отколку што би се очекувало за календарската возраст.
Во анализата биле опфатени структурни снимки од 45.900 контролни испитаници од повеќе бази на податоци, како и 2.698 лица со различни состојби. Меѓу нив биле Алцхајмеровата болест, благото когнитивно нарушување, зависноста од алкохол или тутун, шизофренијата, биполарното нарушување, големото депресивно нарушување, нарушувањето на вниманието со хиперактивност и нарушувањето од спектарот на аутизам.
Алцхајмеровата болест и благото когнитивно нарушување имале најсилна поврзаност со повисоки PAD-вредности. Зголемени вредности биле забележани и кај зависностите и кај психијатриските нарушувања. Од друга страна, на ниво на целиот мозок не биле утврдени значајни разлики меѓу контролната група и лицата со нарушување на вниманието со хиперактивност или аутизам.
Моделите се разликувале и според мозочните региони. Префронталниот кортекс покажал повисоки вредности кај повеќе од испитуваните нарушувања. Психијатриските состојби биле поврзани со променети показатели во челниот и слепоочниот режен, додека деменцијата била поврзана со челниот и тилниот кортекс.
Кај зависностите бил забележан поинаков образец, со повисоки PAD-вредности во мрежата на основниот режим, мрежата за значајност, путаменот и таламусот. Истражувачите пронашле и разлики во генската експресија поврзани со одделни состојби, што упатува на различни биолошки механизми.
Авторите нагласуваат дека резултатите се корелациски и не докажуваат дека овие нарушувања директно предизвикуваат забрзано стареење на мозокот. Дополнително, психијатриските нарушувања и зависностите често се појавуваат истовремено, па тешко е целосно да се оддели влијанието на секоја состојба.
Сепак, проучувањето на PAD во иднина би можело да помогне во откривањето биомаркери за чести мозочни нарушувања и во подоброто разбирање на биолошките патишта што стојат зад нив. Мерката засега не претставува самостоен дијагностички тест.
