Научници открија природна молекула во окото која може да ѝ помогне на мрежницата да се справи со оштетувањата што водат до постепено губење на видот. Станува збор за ерукамид, чиешто ниво се намалува кога започнуваат да изумираат фоторецепторите – клетките што ја регистрираат светлината.
Истражувањето, спроведено од тимови од Scripps Research, Универзитетот во Калифорнија во Сан Диего и Lowy Medical Research Institute, покажува дека враќањето на ерукамидот активира заштитни реакции во мрежницата. Резултатите се добиени во предклинички модели и сè уште не значат дека е развиена терапија за луѓе.
Мрежницата не е само пасивна жртва на дегенерацијата. Нејзините нервни клетки, глијалните клетки, крвните садови и имунолошките клетки постојано комуницираат за да го одржат ткивото функционално. Кај состојби како дијабетична ретинопатија, ретинитис пигментоза и старечка макуларна дегенерација, оваа координација постепено се нарушува.
Истражувачите го забележале ерукамидот со помош на метаболомика базирана на масена спектрометрија, техника што овозможува истовремено следење на голем број мали молекули во ткивото. Неговото нагло опаѓање во текот на дегенерацијата укажало дека молекулата можеби не е само последица на оштетувањето, туку учествува и во реакцијата на мрежницата.
За да го надоместат ерукамидот, научниците употребиле порозни силициумски наночестички кои постепено го ослободуваат соединението во окото. Овој пристап бил важен бидејќи ерукамидот тешко се раствора во вода и може да се згрутчи при директно инјектирање.
Молекулата не делувала директно врз фоторецепторите. Наместо тоа, активирала миелоидни клетки со ознака CD11b⁺, кои учествуваат во одговорот на повреди и во одржувањето на ткивата. Истражувачите откриле и дека ерукамидот се врзува за протеинот TMEM19; кога нивото на овој протеин било намалено, исчезнувале и заштитните ефекти.
Активираните миелоидни клетки ослободувале сигнали поврзани со стабилизација на нервното и крвносадовото ткиво. Ерукамидот не ја враќал веќе настанатата дегенерација, но помогнал да се зачуваат структурата и функцијата на преостанатото ткиво.
Следните истражувања ќе треба да покажат дали истиот механизам функционира кај различни заболувања на мрежницата и дали ефектот може да трае подолго. Научниците исто така ќе испитуваат изменети форми на ерукамид и сродни липидни молекули, со цел да најдат постабилни и поефикасни начини за активирање на природната заштита на окото.
