Телескопот GRAPES-3, изграден за проучување на космичките зраци, им помага на физичарите да ги истражуваат и електричните полиња во грмотевичните облаци. Ново истражување објаснува зошто уредот регистрирал речиси шестпати повеќе грмотевични настани во источниот отколку во западниот дел од своето видно поле.
Космичките зраци постојано пристигнуваат од вселената и главно се составени од протони. Кога ќе навлезат во атмосферата, тие создаваат каскади од секундарни честички, меѓу кои и муони – краткотрајни, наелектризирани честички што се движат речиси со брзината на светлината и можат да продрат длабоко низ атмосферата.
GRAPES-3 се наоѓа во Ооти, Индија, и има муонски телескоп со површина од 560 квадратни метри. Инструментот секојдневно регистрира околу четири милијарди муони. Бидејќи позитивните муони се побројни од негативните, електричните полиња во грмотевичните облаци оставаат мерлива промена во вкупниот број честички што стигнуваат до детекторот.
Претходните мерења на тимот укажале дека потенцијалната разлика во грмотевичен облак може да достигне околу 1,3 милијарди волти. Тоа е многу повеќе од приближно 130 милиони волти, колку што биле највисоките директни мерења во минатото.
Меѓу април 2011 и декември 2020 година, GRAPES-3 регистрирал 487 грмотевични настани. Дури 81,5 проценти биле забележани на исток, а само 13,7 проценти на запад. Независните мерења на атмосферското електрично поле покажале дека грмотевичните облаци всушност не се појавуваат почесто на исток.
Причината е во магнетното поле на Земјата. Тоа ги свиткува патеките на наелектризираните космички честички и создава различен праг за нивното пристигнување од различни насоки. Компјутерските симулации покажале дека односот меѓу позитивните и негативните муони изнесува околу 1,37 на исток, но 1,14 на запад.
Поголемата нерамнотежа на исток го прави телескопот почувствителен на влијанието на електричните полиња, а не укажува на тоа дека источните грмотевични облаци имаат поголем напон. Ова откритие е важно за правилното толкување на податоците и покажува дека муоните можат да служат како природна сонда за електричните процеси во бурите.
